jueves, 26 de julio de 2012

El Corpus del 72.

Gracias a la colaboración del Grupo de Gaitas "Os Alegres" podemos disfrutar de esta película en super 8, convertida en vídeo, de la procesión del Corpus del año 1972 a su paso por la calle Sarmiento y, grabada desde el magnolio centenario de la Plaza Méndez Núñez donde tenía la "parada", delante del que fuera mi colegio hace cuarenta años "Academia Cervantes" y al lado del de "Buela". La cinta no tenía audio y me he permitido la licencia de grabarle el sonido de las gaitas del corpus. Algunos deberían tomar buena nota de esta auténtica "joya" para saber en que están convirtiendo últimamente la procesión del corpus pontevedrés tan arraigada en nuestra ciudad desde hace muchos años.

sábado, 21 de julio de 2012

La última sesión del Malvar.

Preciosa fotografía y a la vez triste de Manuel Sendón de la "muerte" del Teatro Cine Malvar hace ya unos cuantos años y que formó parte de la exposición "A derradeira sesión". Para un servidor, y para muchos, que vivimos la época "dorada" del cine en Pontevedra no puedo dejar de emocionarme viendo esta imagen. Los de mi generación recordamos aquellas sesiones contínuas de las tres y media del Malvar donde disfrutábamos viendo la magia del cine cada vez que se apagaban las luces y se subía el telón. Una pena que en nuestra Pontevedra hayan desaparecido aquéllas salas con tanta historia como fueron  el "Teatro Cine Coliseum", el "Teatro Cine Malvar", el "Teatro Principa", el "Cine Gonviz" y el "Teatro Cine Victoria" y que con ellos hayan desaparecido, lamentablemente también,  parte de nuestros recuerdos.


martes, 17 de julio de 2012

La Galicia del Peregrino.

Documental completo de casi una hora de duración de la Galicia del Peregrino que realizó radio televisión española, la única de entonces, en los años sesenta y en donde podemos ver imagenes que nos pueden sorprender de la Pontevedra de 1963 como la feria de ganado en la vieja Plaza de Barcelos.

Os comenzos.

Fotografías como esta son auténticas xoias. Xa a tiña posta na sección do "Fútbol en Pontevedra" fai tempo pero agora gracias o fillo de "Foro", un dos grandes xogadores pontevedreses e que sae na foto histórica da primeira alineación no primeiro partido do clube granate tras a súa fundación en decembro de 1941, podemos coñecer os nomes dos "pioneiros" do fútbol en Pontevedra. A imaxen é do equipo do "Lérez Footbal Club" un dos equipos mais antigos de Galicia, no ano 1918, e nela están vestidos de traxe o Presidente Don Francisco R. Arruñada, esquerda; e a dereita o Vicepresidente Don Antonio Reboreda. Os xogadores que están na foto son Celestino, Pacheco, Camilo Besada, Javier Andrade, Pepe Nicanor e Ramón Dios, Ángel Calvo, Valentín Tobío, Antonio Ferreiro, Manolo Lueiro, José Picolo e Foro. Dentro duns días a Asociación "Cedofeita" presentará no Mosteiro de Lérez unha exposición de fotografías de toda a vida deste histórico clube. Alí estaremos.


jueves, 12 de julio de 2012

40 anos atrás.


Un bo exercicio para recordar parte do noso pasado é sumerxirxe nesta vista xeral (pinchando na imaxen) da nosa cidade no ano 1965, onde podemos ver unha cidade deserta e sen a locura do tráfico de hoxe en día. Apenas automóviles polo vello asfalto das súas rúas. Na fotografía aérea pódese contemplar a beleza das casas "señoriais" desgraciadamente desaparecidas. Ainda que o "progreso" estaba a comezar era Pontevedra unha cidade de "pouca" altura. Na fronteira do meu barrio, a esquerda da imaxe, xa non estaba a casa dos "Patiño" xa a habían levado pedra a pedra para Sanxenxo e no seu sitio, quedou a explanada que logo sería ocupada pola inmensa mole de pisos do edificio dos funcionarios da Deputación no que na súa azotea "rezou" durante moitos anos o famoso anuncio da "Caja de Ahorros de Pontevedra" que se podía ver dende moitos kilómetros, o seu lado, enfrente o Bar Carolo, estaba o surtidor de gasolina na rúa Alameda. Cara abaixo, o lado do que é hoxe o "Restaurante Alameda" tamén estaba a casa dos Pazó. Arriba despois de cruzar o casco histórico unah vista do "salvaxe" Río Lérez que estaba a ver como, desgraciadamente, empezaban os recheos da inmensa xunqueira. Detrás dela podíase contemplar o novo paso do ferrocarril que se iba a inaugurar un ano despois de feita esta fotografía, no 1966 e que cruzaba A Seca. Más abaixo deste barrio xa estaba funcionando a empresa de Tafisa e o seu lado habían construído o "Estadio de La Juventud" coa súa piscina pública na que tantas e tantas veces trágamo-lo cloro bañándonos.

O "Vergel" antes de construirse o "instituto masculino".
Xa na "cidade nova" moitos edificios en construcción e, para desgracía de nós, comenzaban a estropear o entorno do Santuario da Igrexa da Peregrina con esas moles de ladrillo e que agora están intentando recuperar desfacendo o entuerto. Xa por último As Palmeiras cos seus famosos "bambanes" e a súa mona e despois de cruzar a vía do tren que ainda circulaba por Raiña Victoria estaba o "Vergel", ocupado despois polo vello "instituto masculino" Sánchez Cantón, e onde tantas e tantas tardes os fillos de Erundino e Carmen, Francisco, Jose Manuel, Miguel e algunhas veces Gerardo, os do Bar Couto na Rúa Nova de Abaixo, Manolo e José Antonio, o fillo do ebanista Sanmartín "Nené", o do xardineiro Pintos, Monchiño; Toni o fillo do sastre da nosa rúa Rogelio en definitiva a miña "pandilla" pasábamos tantas e tantas tardes xogando o fútbol intentando parecernos os nosos ídolos daquela, como eran os xogadores do Pontevedra clube de fútbol. Xa pasaron anos.

La vieja fábrica de sal de la Galera.

Imagen de F. Zagala del año 1890 de la vieja fábrica de Sal y Carbón que estaba (y está) en La Galera y de gran actividad en la Pontevedra marinera de entonces y que, tristemente, salió estos días en la prensa por su intento de derribo. Afortunadamente y gracias a las denuncias de los vecinos de la zona el Concello capitalino pudo paralizar las obras. Abajo, fotografía de hace unos días cuando ya se había iniciado el derrribo.



martes, 10 de julio de 2012

San Benitiño no primeiro NO-DO.

Cos meus tios e primos e romeiros na explanada.
Ochegábanos ata un dos salóns do Lérez para celebrar o día do Santo máis milagreiro o "San Benitiño", alí xunto cos meus tíos e primos pasábamos o día de romería comendo empanada e sardiñas. Pola mán era obrigada achegarse ata o Mosteiro de Lérez para cumprir coa tradición de pasar por debaixo do Santo para ver si se cumpren os desexos de cada quén, logo a facer cola para compar o aceite "milagreiro" para poder curar as espullas ou enfermidades da pel. O once de xullo sempre foi festivo local e, ata o Mosteiro, acudían miles de romeiros para ir á Misa e ver saír o Santo en procesión. Despois achegarse ata uns dos salón do Lérez que están enfrente o Santuario para poder disfrutar do paseo en barco o das empanadas, sardiñas e o viño. Recordo sempre que para nós era unha xornada para pasala coa familia, tíos e primos alí na explanada do Río Lérez,debaixo da ponte do tren, onde pasábamos todo  o día comendo, bebendo e bailando ó compas do són das gaitas galegas.
No ano 1943 creóuse o NODO, as "famosas" películas que durante décadas era de obligado cumprimento a sua visión nas Salas de Cine antes dos longometraxes, e que duraban uns quince minutos. Nesta primeira "exhibición", ademáis da exaltación do franquismo da época, sae incluido na sección de "Folklore Español"  o "San Benitiño" dese ano, unha mágoa que se corta o final pero vale a pena velo.


sábado, 7 de julio de 2012

Santo Domingo.

Fotografía inédita, por lo menos para mi, no la había visto nunca, del interior de las "Ruinas de Santo Domingo" cuya demolición se inició en la década de los 80 del siglo XIX. En la imagen del fotógrafo Francisco Zagala y despositada en el Museo de Pontevedra podemos ver parte del patrimonio, tristemente desaparecido del antiguo convento de Santo Domingo del que sólo queda lo que hoy todos conocemos.


viernes, 29 de junio de 2012

Verano, Verano...

"Cortes", bombones y polos de "La Orensana" en las Palmeras al lado de la terraza del Blanco y Negro para saciar el tórrido verano. Foto: Rafa/Museo de Pontevedra.
La "entrega" de las notas marcaban el inicio del verano en el barrio. Algunos no teníamos pueblo a donde ir ni aldea que visitar y ahí nos quedábamos todos los días jugando en aquel viejo puente del final de la Rúa Nova, encima de la aún trinchera del ferrocarril a su paso por el Paseo de Colón hacia el puente de hierro de La Barca. Hacía un par de años que ya no pasaba ningún convoy y se había convertido en un basurero, ahí crecían todo tipo de plantas sobre todo plumachos y anís, también dábamos buena cuenta de la fruta que las "silvas" nos ofrecían, las moras. También estaba la huerta de Lucrecia que era nuestro cuártel general de operaciones, hoy ocupado por el edificio de Pedrosa donde estuvo la "Cafetería Colón".  Todo el día en la calle jugando hasta que anochecía, los chavales de entónces, los hermanos Lorenzo, Francis, Jose Manuel y Miguel, los hermanos Couto, José Antonio y Manolo, "nené" Sanmartín, Monchiño Pintos, Tony el hijo de Rogelio el sastre y con los "acoplaos" del verano, Alfonso que estaba todo el año en Santiago y Fernando en Madrid, eramos la pandilla de niños de la calle que hacíamos lo que se hacía entonces "ir a la fruta". Nos pasábamos todo el verano "robando" ciruelas, nísperos, cerezas, manzanas, "pesigos" y ya al final uvas. La huerta de "Ruza" en A Caeira y las fincas de al lado de la fuente del "Vaquero" en A Barca y los alrededores del Sanatorio de La Merced eran producto de nuestros "asaltos" y las "parras" de Campañó y Campelo eran donde "probábamos" las uvas. Más de una vez nos tenemos llevado algún susto cuando nos "pillaban" y nos soltaban a los perros.

Playa de Lourido en 1962. Foto: Rafa/Museo de Pontevedra.
Los Domingos eran día de playa con la familia. Lourido con su viaje en motora desde el puerto de Pontevedra era a la que íbamos a mediados de los sesenta y aunque eramos pequeños allí pasábamos el día en aquella playa llena de conchas. El viaje de vuelta, después de cruzar el paso a nivel de San Roque y ya camino de casa era obligado parar en la heladería de los Ojea "La Ibense" para disfrutar de sus helados o comprárselos a los de la Orensana en alguno de sus carritos ambulantes que había por la ciudad. Ya a finales de la década de los sesenta cogíamos el trole hasta Marín para ir a las playas de Portocelo o Mogor, aunque recuerdo que "La Unión" los domingos tenía servicio de playas. Allí cargábamos con las bolsas, sillas, flotadores y colchon hinchable hasta los arenales de Marín para pasar un día de "comida". Eramos los niños de la "digestión", había que guardar siempre dos horas, antes de bañarse, después de comer y nos poníamos "coloraos" como tomates ya que no había cremas para el sol y pelábamos a los cuatro días, en los chiringuitos de la playa sólo pedías la bebida ya que la tortillas o el pollo lo llevabas de casa. Los bañadores, por supuesto dos o tres, porque no secaban nunca.
Después llegaban la Romería de San Benitiño, para por la mañana pasar debajo del Santo y traernos el aceite que curaba las verrugas, y después acercarnos hasta uno de los salones del Lérez para disfrutar en familia de la "sardinada" y empanadas o un paseo en barca. El 25 de julio las fiestas del Burgo, las de Santiaguiño, y ya en agosto los 15 días de las "Peregrinas" para acabar llegando septiembre y vuelta a la rutina del colegio.

En el video de arriba, composición de fotografías de cuando iba con mi familia a la playa de Lourido, Portocelo, Mogor y Lapamán en los años sesenta y comienzo de los setenta. En ellas junto a mis hermanos están mis tíos Luis, peluquero, toda su vida en "Peluquería París" en la calle San Antoniño, su mujer Marina, mis primas Marián y Lis, y también solían pasar con nosotros todos los veranos una amiga de la familia que eran de Valladolid, Arurora y su padres.

Almacenes Simeón.

Fotografía del centenario en Santiago de Compostela.
Imagen de los empleados de "Almacenes Simeón" el 14 de septiembre de 1957 desfilando con la bandera de Pontevedra en la multitudinaria celebración que con motivo del centenario se celebró en Santiago de Compostela. Era Pontevedra una ciudad tranquila en los años cuarenta y Almacenes Simeón o "Hijos de Simeón Garcia y Cía" como se hacía llamar entonces estaba situada en una de las calles más céntricas de Pontevedra, la Rúa Michelena, por la que veía pasar a diario el tranvía eléctrico camino del Burgo. Los Almacenes pertenecían a la Sociedad de Vigo y ésta había montado su delegación en Pontevedra en 1918. Allí comenzarón dos jóvenes hermanos de Lérez, Ernesto y Telesforo Filgueira Eiras, aunque el primero con 10 años ya había trabajado como  "repartidor de avisos de conferencia" en la antigua Teléfonica cuando estaba en la calle San Román y en Pontevedra apenas había teléfonos particulares. Como cuenta Ernesto: uno de los que recibía "avisos" a diario era el comerciante de ultramarinos que estaba en los Soportales de la Herrería "Beledo". Su sueldo entonces era de 25 pesetas al mes. Los dos hermanos estuvieron bastantes años al "servicio" de los pontevedreses en el Simeón hasta que montaron su propio negocio, Telesforo en la calle Salvador Moreno "Amas" y Ernesto, en la Plaza Méndez Núñez "La Casa de los Paraguas".

Trabajadores de Almacenes Simeón paseando por la calle
General Mola, Ernesto Filgueira, Jaime Pérez, Cimadevila
y Leopoldo del Río.


Además de los hermanos, fueron los Almacenes cuna de grandes comerciantes locales, por allí pasaron, Esteban Méndez, Álvaro Navarrete, José Luis Pérez Bovillo (el abanderado de la imagen de arriba), Justo Rivadulla que después pasaría a engrosar la plantilla del Banco Simeón al igual que Eleazar Rodríguez Rial; Jesús Cortegoso, y Emilio Fontán Pena. Vicente del Río y Leopoldo del Rio, emigraron a Río de Janeiro montando sus negocios en Brasil; Emilio Belín Torres y Paco Belín  Torres, este último emigrado a probar fortuna en Venezuela; Ramón Abal García y su hijo Ramón Abal Quinteiro; Enrique Rey y José González que montarían después "Tejidos Pepe"; Antonio Escudero, Manuela Torres, que era la cajera y casi todo el tiempo lo ocupaba en hacer ganchillo; Emilio Rivas, el "barrigas"; Pilar Navarrete, que era la mujer de Vicente del Río; Joaquín Portas, que años después se marcharía a Brasil; Adolfo Vidal que era mozo en los Almacenes; Fernando Lamas, encargado; Francisco Tesouro, que se iría a vivir a Barcelona, José Luis Torrado "O Bruxo" que venía "fichado" de Almacenes San Froilán de Lugo y Antonio Fernández. Todos, menos Paco Belín estuvieron en el desfile (imagen de arriba) de los empleados de Pontevedra en los actos del centenario de 1957 en el Hostal de los Reyes Católicos en Santiago de Compostela. En las imagenes de abajo, Fotografías de Joaquin Pintos de los Almacenes Simeón que estuvieron en Pontevedra hasta 1985, año en que cerró sus puertas, allí ocuparía su lugar "Celso Míguez" bastantes años y hoy en día está ocupado por la tienda de ropa "Adolfo Domínguez".






miércoles, 27 de junio de 2012

Los "Ernestos".

Imagen de una de las primeras "reuniones" que celebraban en torno a una mesa los "Ernestos". Este grupo de amigos pontevedreses solían juntarse en restaurantes locales como Calixto, Estación Vella (en la antigua estación del ferrocarril de la Plaza de Galicia), Solla o Bar Coral en los años cincuenta y que aún perdura hoy en día, solían reunirse la víspera del 7 de noviembre para celebrar su onomástica, San Ernesto. En la fotografía del día 6 de noviembre de 1965 posaron para dar fe de su celebración en el Bar Coral que estaba en la calle Peregrina (hoy Chipén). De izquierda a derecha: Ernesto Baltar que trabajaba en el Banco Hispano, Ernesto Álvarez, inspector de la policía y que tenía la "Sombrerería Álvarez" en la calle Manuel Quiroga; Ernesto Rodríguez hijo que tenía el comercio "Telas" en la calle Don Gonzalo; el sastre Ernesto Baltasar; el dentista Ernesto Smidth que tenía la consulta en Fray Juan de Navarrete; Ernesto Rodríguez padre y Ernesto Filgueira que era el dueño de "La Casa de los Paraguas" en la Plaza Méndez Núñez. Sentados, están el urólogo Ernesto Baltar, Ernesto Paredes, que era subdirector del Banco Central y Ernesto Pedrosa padre, el famoso comerciante.


A "parva" do Gremio de Mareantes.

O pasado domingo, Pontevedra viviu unha das súas xornadas máis tradicionais e arraigadas coa celebración da «parva» do Corpus , organizada p...